Thằng Lượm nghe xong mừng rỡ, một mạch chạy về tận nhà, vậy là từ nay về sau nó sẽ trở thành ông chủ. Nó sẽ kinh doanh, không còn phải cứ chân lấm tay bùn dưới cánh đồng đầy vất vả. Ước mơ của nó đã sớm trở thành hiện thực. Nó đã thuyết phục được ba má, nếu mua đất giá trên đó cao quá thì chuyển sang kinh doanh. Nó thừa biết, ước mơ này sẽ thành công vì đất ruộng nơi cụm dân cư giá khá cao, ba má sẽ không mua mà dành số tiền tập trung vào việc mua bán.
***
Từ ngày các cụm dân cư mọc lên liên tục, nhà sát, người đông, tiếng nói, tiếng cười, cuộc sống nhộn nhịp vui lên hẳn. Con đường đổ nhựa quá láng êm, xe qua bon bon không còn khó bởi bề mặt gồ ghề trông xấu xí. Hệ thống nước sạch cũng được đưa vào sử dụng, khác với trước, phải đi gánh từng thùng nước ở cái giếng làng. Gia đình nào có điều kiện hơn nữa thì khoan riêng cho mình một cái giếng bơm để sử dụng trong nhà. Chỉ cần lấy hai tay cầm cần bơm liên tục, tự động nước chảy ra rồi lấy thùng hứng. Tuy nước còn nhiều mùi phèn chua, nhưng dù sao cũng đỡ phải vất vả đưa vai đi gánh từ giếng trở về rất xa, tốn quá nhiều thời gian mà chỉ có được hai thùng nước. Bây giờ đã phát triển đổi mới rất nhiều, dần dần cái giếng bơm cũng ít ai sử dụng, thay vào đó là hệ thống nước máy, vừa sạch, vừa hiện đại, quá thuận tiện cho nhu cầu sử dụng sinh hoạt hàng ngày của từng hộ dân.
Từ lúc về khu dân cư sống cho đến bây tận giờ. Thằng Lượm nó yêu đời lên phải biết, không còn thấy cái cảnh sống trong một xóm mà có tên gọi là Xóm Gò, bao quanh bởi ruộng đồng vắng vẻ, nhà cửa thưa thớt, điện phát ra từ chiếc bình acquy, ngọn đèn leo lét yếu xìu, chỉ để đủ thắp sáng trong cái nhà sàn nhỏ, xung quanh bốn bề lặng lẽ như tờ. Đêm đêm tiếng ếch nhái kêu nghe buồn não ruột. Những năm mùa nước nổi tràn về, cái xóm nơi này nó càng buồn hơn, không gian bao trùm một màu nước trắng xóa, phải di chuyển bằng xuồng ba lá để vào bờ mỗi khi có việc. Nhà ai nấy ở, hàng xóm ít khi qua lại như những mùa khô. Mỗi đêm tiếng radio lại vang lên để giảm bớt cái u tịch đầy hoang vắng của một xóm nhỏ chỉ toàn nước lũ. Lâu lâu có tiếng tạch tạch của chiếc xuồng máy vừa chạy ngang, tạo thành làn sóng xô những cây cột nhà nghe ào ạt. Cuộc sống rất bất tiện lẫn khó khăn mỗi khi nước lớn, nước ròng về. Nhưng bù lại nơi này rất thuận tiện cho việc kiếm cá mưu sinh. Cứ mỗi sáng mai, mình minh vừa mới dậy, mấy chiếc xuồng nhỏ di chuyển trong sương mờ, cái dớn vừa đặt xuống, đến khi chiều trở lại, trong khoang xuồng đầy ắp cá, niềm vui hớn hở, chiếc xuồng lướt nhanh trở về nhà, bỏ lại cánh đồng mênh mông nước, những cơn sóng nhỏ đưa từng đám lục bình trôi xa.
Thằng Lượm chỉ vui trong thời gian ấy. Còn lại phải làm bạn nó chiếc radio với những chương trình cải lương đang phát sóng. Nhiều khi buồn quá nó hát liền mấy câu vọng cổ, giọng hát thật lớn, vang xa xa, để lấp đi cái nỗi im ắng đang trùm xuống không gian nơi này. Khi buồn quá thì rủ mấy thằng hàng xóm bơi xuồng vào bờ để đi lên xóm trên chơi, nhất là các lần đoàn ca nhạc hoặc hội chợ về trong sân banh của xã. Cứ thế qua hết mùa nước thì cuộc sống trở lại như ban đầu.
Ngày thằng Lượm về khu dân cư ở, mừng như trúng số độc đắc. Nó chạy qua đám rau muống khoe với chị út Mén.
- Chị Út ơi... chị Út
Cái dáng bé nhỏ của chị út Mén đang lom khom hái rau muống, chiếc nón che khuất cái gương mặt trái xoan của chị.
- Cái gì mày hớn ha hớn hở vậy Lượm. Có chuyện gì.
Thằng Lượm thở dồn dập, nó lấy tay vịn ngực, mặt nhăn trả lời.
- Chị biết cái chuyện này chưa. Nhà em sắp về khu dân cư ở rồi đó.
- Tao tưởng đâu mày sắp lấy vợ chớ, hóa ra là cái chuyện về cụm dân cư. Tao biết rồi
- Chị Út biết sao không thấy vui gì hết vậy.
- Có gì đâu mà vui, ở đâu cũng được mà, miễn có đất thì mình sống thôi.
- Không dám đâu, cái chốn khỉ ho cò gáy này nó buồn muốn đứt ruột, về khu dân cư nó đông đúc hơn, vui hơn. Chị thấy đó có mấy cái nhà thôi, ngoài đồng, ngoài xá, vậy thì buồn chịu gì nổi.
- Mày cứ nói theo cái kiểu đó. Từ nhỏ đến lớn mày sinh ra và sống tại đây. Rồi có chết đâu, vẫn sống phà phà đó thôi.
- Chị già xưa quá, nếu khu dân cư không tốt hơn, thì nhà nước người ta tạo điều kiện để về đó ở làm gì.
- Không phải là tốt hay xấu, nhưng ở thì ở đâu cũng được. Huống gì mình đã ở đây từ rất lâu, giờ đi thấy trong bụng nó buồn buồn, lưu luyến làm sao ấy. Dù biết về khu dân cư ở sẽ vui hơn, thuận tiện hơn, đầy đủ hơn.
- Gì mà lưu luyến, hay là chị sợ lên trên đó rồi không còn rau muống để hái.
- Mày cứ chọc chị. Tao nói thiệt mờ.
- Cứ nơi nào phát triển, đổi mới thì mình đi. Cuộc sống là đi lên kia mờ.
- Lên trên đó rồi, còn đất thổ cư ở đây, nhà mày tính bán hay để đó sau này về ở.
- Ba má em sẽ bán đất ruộng, rồi lên đó mua lại để làm cho gần, riêng đất thổ cư là gò sẽ khó bán lắm, nhưng treo bảng để đó, ai mua thì cũng bán luôn.
- Mày còn chê không chịu ở thì ai mà mua. Riêng nhà chị giữ nguyên đó không bán dù chỉ là một tấc.
- Vậy là ở trên đó, rồi làm lúa dưới này hả chị.
- Ừ nhà chị tính vậy.
- Sao không lên đó mua làm cho gần.
- Ba má chị chê đất trên đó đắt. Với lại là đất của bà Nội để lại, nên không nỡ bán đi.
- Ba má chị cứ giữ cái quan niệm đó thì làm sao sống cho kịp với thời đại, thế kỷ 21 rồi mờ. Bán đi rồi làm chuyện khác, chớ đâu phải bán đi để ở không ăn xài đâu mà sợ. Nhà em thì bán hết, nếu lên đó mà mắc quá, chắc nhà em không mua, dùng tiền đó làm việc khác.
- Bộ nhà mày tính, nghỉ làm ruộng luôn hay sao.
- Dạ.
- Trời ơi, nhà nông là gốc quanh năm cấy cày, mà không làm ruộng thì làm cái gì bây giờ.
- Buôn bán.
- Trời đất. Thiệt vậy luôn hả Lượm
- Thiệt mờ. Ba má em tính mấy ngày nay rồi. Làm ruộng cực quá
- Chị nói thiệt nha Lượm. Dân nhà quê mà không vườn tược, ao chuồng, chăn nuôi, lúa đồng, thì rất dở. Mày không thấy sao, ở dưới mình bao nhiêu mùa thất bát, hết đạo ôn, vàng lùn xoắn lá, rầy nâu, lúa đủ thứ bệnh, mà họ vẫn làm, không buông bỏ, dù biết là lỗ. Mày hiểu vì sao không.
- Sao.
- Vì xứ mình làm ruộng là cái gốc đã có từ thời ông cha khai hoang lập nghiệp. Nên không thể nào bỏ được.
- Nói như chị út Mén thì người ta mở doanh nghiệp ra làm ăn để làm gì. Gặp em là em đã bán từ rất lâu để kinh doanh như họ, thời buổi kinh tế thị trường mờ.
- Tao chỉ nói vậy. Còn tính như thế nào là việc của nhà mày. Thật sự mà nói, ở đây từ xưa tới giờ đã quen thuộc, giờ đi chỗ khác thấy nó cứ buồn buồn làm sao. Không muốn đi chút nào, sống đâu quen đó, quen rồi thì lại không nỡ xa rời.
- Chị út Mén thấy đó. Điện đài thì không kéo ra được tận đây, bốn bên chỉ ruộng với lúa, mỗi năm mùa nước nổi về mình phải sống cùng với nước, đủ thứ cái khổ. Khác xa với cái xóm trong kia, họ có đầy đủ không thiếu thứ gì.
- Mày nói vậy cũng đâu có được, nơi mình ở chỉ lác đác vài cái nhà, lại nằm ngoài ruộng, mỗi năm mùa nước về thì hơi khó khăn 1 tí, nhưng vẫn sống được đó thôi. Còn xóm trong kia họ nằm trong bờ bê, nên họ đầy đủ hơn mình là phải rồi.
- Thế thì đi khỏi cái nơi quỷ này là điều tốt, không có gì phải buồn cả.
- Ừ thì tốt. Thôi tao về đây. Nói chuyện với mày nãy giờ không cắt được bao nhiêu rau cả. Mai không có giao cho mấy chị bán bún riêu với mấy bà nuôi heo xóm trên, chắc tao bị la quá. Thôi tao về đây, chiều rồi.
Thằng Lượm đứng nhìn cái dáng đi của chị út Mén ngang qua cái ao bông súng, rồi mất hút sau hàng cây ô môi đang trổ bông hồng hồng, trái dài thọc đen mun đang đung đưa theo gió. Nó lắc đầu trách rằng cái gia đình của chị út Mén đều lạc hậu quá đỗi, không chịu thay đổi tư duy để phát triển cùng xã hội. Nếu là nó thì sẽ tính theo chiều hướng đầy sự tiến bộ. Không phải cứ tối ngày bán lưng cho trời, bán mặt cho đất hết mùa này đến mùa khác, mà năng suất thì không được bao nhiêu. Nó trở vô nhà, xúc tô cơm, chan nước canh chua, bỏ vài lát cá lóc kho tiêu đi ra cây me chua, nơi có giàn bầu mà ngồi ăn trong niềm vui sướng dâng trào, nghĩ tới cái cảnh sắp tới sẽ được ở nhà mới, một nơi đông đúc, hiện đại như thế. Nó nở nụ cười trong cái nắng chiều nhè nhẹ đang trải đều lên cánh đồng lúa còn xanh non.
Ba má nó đi nói chuyện mua bán đất ở xóm trên chưa trở về. Cái nôn nóng lẫn hồi hộp luôn xuất hiện trên cái gương mặt rám nắng của nó. Đôi mắt cứ nhìn về phía bờ đê xa, nơi có hàng dừa thẳng hàng ngoài lùm cây to. Nó cầm tô cơm đi tới đi lui, xung quanh cái nhà sàn hết đứng rồi lại ngồi. Thấy thấp thoáng cái dáng của ba má nó đang đi tới cái chòi vịt che tấm bạt xanh. Nó bỏ tô cơm chưa ăn hết, vội vàng chạy ra hỏi dồn dập.
- Sao rồi ba má, họ chịu mua chưa, giá bao nhiêu, khi nào mình giao đất.
Ba nó phì phèo điếu thuốc, đôi chân vẫn cứ đi, tay chỉ về phía nhà.
- Về nhà đi rồi tao nói cho nghe.